"Улуу Кыайыы 80 сылын көрсө"
уруйдуу көрсөбүт!
Ыам ыйын 5 күнүгэр Тиит-Арыы бөһүөлэгин кырдьаҕастара Кыайыы 30 сылыгар оҥоһуллубут пааматынньыгы сөргүтүүгэ субуотунньук оҥордулар. Кыайыы Кыһыл сулуһун элбэх оҕолоох ийэ, эбээ Тарабукина Тамара Егоровна сиэнинээн Танда орто оскуолатын үөрэнээччитэ Антон Тарабукинныын саҥардан , аалай кыһыл кыраасканан кырааскалаан биэрдилэр
Нэһилиэк кыдьаҕастара Кыайыы 80 сылынан , " Севернай хаамыынан" дьарыктана сылдьан, кыһын ,саас кэлэ-бара көрө -сылдьаннар өрөмүөннүөххэйин- диэн этиилэрин толорон, 2 Байаҕантайга Улуу Кыайыыга анаан бастакынан оҥоһуллубут пааматынньыгы сөргүттүбүт. Бу күн күммүт даҕаны "үлэлээн"- диэбиттии сырдыгынан сыдьаайан , барыта 11 киһи үөрэ-көтө сарсыардаттан үлэлээн Кыһыл сулуспут кытара кыыста ,көмүс буукубанан суруллубут ,сэрии хонуутугар охтубут буойуттар ааттара күлүмүрдээн көһүннэ.
Быйылгы үбүлүөйдээх Кыайыы 80 сылыгар анаммыт параад, бу кырдьаҕас пааматынньыктан барар- диэн бөһүөлэк сааһырбыттарын этиилэрин үөрэ-көтө иһиттибит.
Тиит-Арыы нэһилиэгин олохтоспут дьоммут, биһиги аҕаларбыт, ийэлэрбит, чуолаан Тиит-Арыы сайдыытыгар үтүмэн кылаатын укпут "СӨ культуратын туйгуна","Уус-Алдан улууһун ,2 Байаҕантай нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо" ,"1941-1945 сс Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин" мэтээлинэн наҕараадаламмыт Бысыин Дмитрий Дмитриевич тэрийэн бу пааматынньыгы көһөрөн бу сынньалан пааркатыгар туруорбута.
"Ыччаттар күүстэринэн тутуллубут бу паарка ис киирбэх тупсаҕай оҥоhуулаах. Манна ыраахтан көстөр үчүгэй оҥоhуулаах ааркалаах. Ыhыахтыыр площадкаҕа киириигэ икки өттүгэр алталыы чороонноох уонна ат төбөтө оҥоhуллубут сэргэлэрэ туруоруллубуттар. Паарка ортотугар Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ сырдык тыыннарын толук уурбут хорсун буойуннарга пааматынньык оҥоhуллубут, кинилэр ааттара өлбөт-сүппэт өйдөбүнньүк буолан суруллубуттар. Паарка ортотугар тиит мастарга кэккэлэhэн чороонноох үс сэргэ, саха үҥкүүтүн толорор ыччаттар, сыспай сиэллээх сылгылар уруhуйдаммыт паннолара туруоруллубуттар.
Бу паарка оҥоhуллубутугар аан бастаан тэрийсибит, бары оформлениелары оҥорсубут коммунист
Д.Д. Бысыин үтүөтэ-өҥөтө улахан. Быйыл сайын Ленинскэй комсомол 60 сылыгар бэлэмнэниинэн сибээстээн, үлэhиттэр сайыҥҥы бырааhынньыктарын - ыhыаҕы тэрээhиннээхтик ыытыыга паарканы тупсаран оҥоруу ыытылынна. Манна олохтоохтор, чуолаан ыччаттар күүстэринэн элбэх субуотунньуктар тэрилиннилэр. Ол түмүгэр паарка аҥаар өттүн хаптаhынынан олбуордаабыттар уонна 140 квадратнай метр иэннээх үҥкүүлүүр площадканы саҥалыы оҥорбуттар. Ол площадканы эргиччи ЫБСЛКС ХVIII съеhин үлэтин көрдөрөр тупсаҕай оҥоhуулаах сэргэлэри туруорбуттар. Бу площадка оҥоhуутугар биригээдэ кырдьаҕас рабочайа С.Е. Бурцев, ыччаттар Василий Неустроев, Николай Макеев уонна олохтоох оскуола ахсыс кылааhын үөрэнээччитэ Саша Бысыин, төрдүс кылаас үөрэнээччитэ Гриша Аргунов саамай активнайдык үлэлээбиттэр. Ол иhин кинилэр харчынан бириэмийэ ыллылар. Паарка оформлениетын оҥорууга худуоһунньук Парасковья Аргунова уоппускатын кэмигэр кэлэ сылдьан үчүгэйдик көмөлөспүтүн иhин олохтоохтор махтаналлар. Ити курдук «Кустук» ыччат-комсомольскай тэрилтэ сэкирэтээрэ Е. Колодезникова көҕүлээhининэн паарканы национальнай өттүнэн киэргэтиигэ активнайдык көмөлөспүттэр."
(Н .Колодезников, селькор«Ленинскэй тэрийээччи» хаhыат, 1978 сыл)
Улуу Кыайыы 30,40,45 сылларын , тыыннаах эргиллэн кэлбит биһиги бэтэрээннэрбит эдэр кэнэҕэски кэлэр көлүөнэҕэ , ыччаттарга элбэхтик бу пааматынньыкка кэс тылларын эппиттэрэ. Буойуттар Аргунов Петр Иванович ,Аргунов Иннокентий Иванович , Тарабукин Михаил Гаврильевич ,Танасов Петр Алексеевич ,Тарабукин Михаил Михайлович , онтон да атыттар бу пааматынньыкка сэрии толоонугар сырдык тыыннарын толук уурбут табаарыстарын ,доҕотторун кэриэстээн мустарбытын, саһарбыт хаартыскалар кэпсииллэр.
Улуу Кыайыы 80 сылынан, пааматынньык турбута 50 сылын бэлиэтээн, Уус Алдан улууһун 95 сылынан уонна СӨ Культуратын туйгуна Бысыин Дмитрий Дмитриевич 95 сааһынан нэһилиэк дьаһалтата бу сылы быһа араас тэрээһиннэри ыытарыгар эрэнэбит.
Улуу Кыайыыны уруйдуоҕуҥ!Ким да умнуллубат ,туох да умнуллубат!