Күүстээх Саабыска күрэҕэ
Улуус-улуус аайы номоххо киирбит күүстээх дьоннор бааллара. Кинилэр тустарынан сэһэннэр умнуллубакка күн бүгүнүгэр диэри кэпсэнэллэр. Биһиги нэһилиэкпитигэр эмиэ киһи сөҕөр күүстээх дьоно олорон ааспыттара.
2 Байаҕантай нэһилиэгэр Егоровтарга Күүстээх Саабыс ( Савва Егоров -кулуба Саабыска уола)уонна кини убайа Сиимэн Егоровтар диэн убайдыы бырааттыы дьон олоро сылдьыбыттар. Сурукка суруллубутунан ,номоххо киирбитинэн Күүстээх Сааба оройуон киинигэр телеграф остуолбатын туруоралларыгар "көлөҕө тиийэр, тиэйэр түбүктээх"- диэн сүгэн аҕалан биэрэрэ үһү,онтон убайа Сиимэн хаппыт хатыҥ мастан оҥоһуллубут оҕус бурҕалдьытын тосту тутара. Оннук күүстээх дьоннор олорон ааспыттар. Тоҕус буут буору хааһахха симэн биэрбиттэрин тииһинэн ытыран таһаарара диэн кэпсииллэр..
Биһиги 2 Байаҕантайдар үүнэр ыччаттарбыт эмиэ кинилэр курдук чөл олоҕу тутуһан ,күүстээх-уохтаах буолалларыгар дьулуһабыт.
Ол курдук "кулуба Саабыска" сыдьааннара өбүгэлэрин оонньуутун оройуттан тутан, күүстээх араҥалара сахалар төрүт оонньууларын үрдүктүк тутан Балаҕаннаах алааска "Күүстээх Саабыска" аатынан хапсаҕай ,тыксаан ,сүүрүү уонна да атын аныгы оонньууларга күрэх ыытан дьону сэргэхситтилэр..
"Хапсаҕай" күрэҕэр анал бириистэри туруоран Ариан Николаевич Саввин уолун Эрхаан Саввин сырдык аатыгар ыытта.Бастакы миэстэни Николай Саввин , иккис миэстэ Александр Севостьянов , үһүс миэстэҕэ Уолан Турантаев .
"Дарс" оонньууга эр дьоннорго бастакы миэстэ Николай Саввин , иккис миэстэ Ариан Саввин үһүс миэстэҕэ Айсен Никитин ,дьахталларга бастакы миэстэ Тина Гуляева иккис миэстэ Саргы Готовцева үһүс миэстэ Люба Турантаева ,
сүүрүүгэ уолаттарга бастакы миэстэ Айхал Саввин , иккис Саша Турантаев үһүс Витя Севостьянов
сүүрүү дьахталларга бастакы миэстэ Елена Попова иккис Татьяна Федорова үһүс ,Варя Саввина ,кыра оҕолорго сүүрүү бастакы миэстэ Тимур Турантаев, иккис миэстэ Леона Саввина .
Өбүгэ үгэһинэн "саха таҥаһын" күрэхтэһиитигэр бастакы миэстэни Надя Алексеева , иккис Дора Копырина , үһүс миэстэ Леона Саввина ,онтон дьиэ кэргэнинэн сахалыы таҥныбыт Иван ,Варвара Лыткиннар дьиэ-кэргэнигэр анал биһирэбил бириис туттарылынна.
Кэрэ Куоларга "Уһун суһуох" күрэхтэһиитигэр бастакы Саргылана Готовцева, иккис миэстэ Леона Саввина, үһүс миэстэ Ангелина Турантаева ыллылар .
"Ыллам ырыа" күрэхтэһиитэ Мария Егорова бастакы миэстэ ,Надя Егорова иккис миэстэ , Иванна Турантаева үһүс миэстэ,онтон Иван Лыткин анал бирииһинэн наҕараадаланнылар.
Киэһэ хойукка диэри ыллам ырыалар, элбэх кэпсэтиилэр, билсиилэр ыытылыннылар. Түмүгэр "Балаҕаннаах" алаас хаһаайына Иван Иванович Турантаев кэлбит ыалдьыттарын барыларын былыр мас ураһа турбут сирин көрдөрөн ,кэпсээн оччотооҕу бириэмэҕэ өбүгэлэрин алааһа хайдах этэй?-диэн , бу "Балаҕаннаах" дьиэтигэр оҥоһуллубут уонна үлэлэммит үлэлэри биир-биир көрдөрөн быһааран дириҥник кэпсээн дьон-сэргэ интириэһин тарта..
Мантан сиэттэрэн хойукка диэри бэйэлэрин дьоннорун уонна өбүгэлэрин тустарынан кэпсэттилэр
Бу өбүгэ көрсүһүүтүн тэрийэн ,хомуйан ,үүннээн-тэһииннээн спонсордаабыт бу "Балаҕаннаах" дьиэтигэр күн -сирин көрбүт Ытык кырдьаҕаспыт Анна Александровна Турантаева уонна олохтоох 2 Байаҕантай дьаһалтатын баһылыга Андрей Васильевич Егоров , ону тэҥэ аймахтара Екатерина Гаврильевна Турантаева ,Егоров Николай Егорович уонна кулуба Саабыска сыдьааннара кыттыһаннар күрэхтэһии үрдүк таһымҥа ыытылына.
Дьэ ити курдук от - мас силигилээн , сайыҥҥы күн муҥутаан уһаан турар , сахаларга олус күүтүүлээх кэмигэр, Саха киһитэ буоларын быһыытынан, айылҕаны кытта муҥутуурдук чугасыһан бырааһынньык тэрийэн, саамай улахан суолталааҕынан ааҕан, өбүгэлэрин ситимниир сыалтан ,көлүөнэлэр көрсүүһүүлэрин тэрийбит Ытык кырдьаҕаспыт Анна Александровна "ыҥырыыны ылынан ыраахтан чугастан мустубут дьонноругар итии истиҥ махтал тылларын эттэ,доруобуйа ,дьол -саргы эрэ арыаллаатын"- диэн алгыс тылларын анаата...
Бу 2 күннээх өбүгэни ситимниир үтүө мааны тэрээһин кэнниттэн , төрөөбүт алааһыттан Балаҕаннаахтан Тиит-Арыыга көһөрөн киллэрбит ,дурда-хахха буолан турар улахан ампаарын таһыгар оҕолоругар, сиэннэригэр сибэккитин аһата-аһата кэпсээтэ :"Бу ампаары кэргэним Иван Николаевич Турантаев Тиит-Арыы отделениятыгар биригэдьиирдиир этэ оччолорго ,ол иһин бэрт түргэнник көһөрөн аҕалаат,совхоз үлэһиттэрэ тутан кэбиспиттэрэ.Көһөрүөхпүт иннинэ алааспыттан көрдөһөн ,сахалыы сиэринэн көҥүллэтэн баран таһаҕаһын ылан баран көтүрбүппүт. Онно истиэнэ быыһыттан ийэм былыргы миэтирикэтин булбуппут, аатын ааттатаары көһүннэ быһыылаах -диэн буолбута. Онно аахпытым ийэм аата Саввина Евгения Саввична диэн этэ оччолорго , баҕар сатаан ааттаабакка,эбэтэр аахпакка Евдокия диэн этэллэрэ буолуо дии саныыбын . Мин ийэбин кэпсииллэрин истэр этим,кини 41 сааһыгар 1947 сыллаахха ийэм бу орто дойдуттан барбыта,миигин Догоюкова Марфа Евсеевна ииппитэ. Уон оҕоттон билигин Саввин Алексейдыын иккиэн баарбыт. Эдьиийим Екатерина Саввична ийэм балта кэпсииринэн, өйдөөтөхпүнэ, оройуоҥҥа мэтээл ылбыта диэн кэпсээбитэ уонна оҕолорго татарскай былаат аҕалбыта диэн кэпсиир этэ. 
Кэнники уолум Александр Иванович архивка хасыһан, эбэтэ Герой Ийэ буоларын билэн, туоһу суругу булан кэлбитэ. Бу мин дьонум ,өбүгэлэрим улахан ампаардара, утум салҕанарын кэпсээри көһөн киирэн Тиит-Арыы бөһүөлэгэр Турантаевтар уһаайбаларыгар өбүгэлэрин кэпсии турар уонна инникитин даҕаны кэпсии туруоҕа "-диэн Анна Александровна кэпсээнин түмүктээтэ...
