
Киэн туттар биир дойдулаахпыт
Александр Николаевич Жирков 70 сааһа 
Александр Николаевич Уус-Алданнар биир дойдулаахпыт, судаарыстыбаннай, общественнай, политическай деятель, СӨ норуотун хаЬаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Тыва өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх үлэһитэ, историческай наука кандидата, Саха өрөспүүбүлүкэтин I,II,III,IV,V,VI,VII ыҥырыылаах Судаарыстыбаннай Мунньаҕын (Ил Түмэн) дьокутаата, V ыҥырыылаах Судаарыстыбаннай Мунньах (Ил Түмэн) Бэрэссэдээтэлэ, СӨ Олоҥхо иккис уон сылын бэлэмниир уонна ыытар Национальнай тэрийэр кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ, «Аан дойду норуоттарын эпостара» норуоттар икки ардыларынааҕы ассоциация вице-бэрэсидьиэнэ, СӨ агропрофилированнай оскуолаларын Сойууһун бэрэсидьиэнэ, СӨ Конституционнай хамыыһыйатын чилиэнэ, РФ уопсай үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, Тумэллэр норуоттар икки ардыларынааҕы Сэбиэтин Россияҕа кэмитиэтин (ИКОМ) чилиэнэ, РФ суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, Доҕордоһуу уордьанын кавалера, Кыргыстаан өрөспүүбүлүкэтин «Данк» мэтээлин уонна СӨ «Гражданскай килбиэн» бэлиэтин кавалера, СӨ Судаарыстыбаннай тутуу эйгэтигэр П.А.Ойуунускай уонна М.К.Аммосов ааттарынан СӨ Судаарыстыбаннай бириэмийэлэрин лауреата, суруналыыстыка эйгэтигэр А.П.Илларионов аатынан Ил Түмэн бириэмийэтин лауреата, РФ Федеральнай Мунньаҕын Федерация Сэбиэтин «Парламентаризм сайдыытыгар үтүөлэрин иһин» бочуоттаах бэлиэтин хаһаайына, «Федерация Сэбиэтэ. 20 сыл» мэтээллээх, Ч.Айтматов аатынан норуоттар икки ардыларынааҕы академия бочуоттаах академига, СӨ уонна Уус-Алдан, Сунтаар, Муома, Горнай, Нам улуустарын бочуоттаах гражданина.
Александр Николаевич Россия таһымыгар, ону таһынан тас дойдуларга тиийэ киэҥ талааһыннаах политик, уопсастыбаннай деятель, учуонай быһыытынан биллэр.
Саха норуотун туһугар бэйэлэрин харыстаммакка, өйдөрүнэн-санааларынан турууласпыт уһулуччулаах дьоммут ааттарын тилиннэриигэ, үйэтитиигэ киэҥ өрүттээх үлэни ыытар.
Кини бырайыагынан 2016 c. «Бичик» национальнай кинигэ кыһатыгар «Национальная интеллигенция и становление государственности народов Якутии» кинигэ серията олохтоммута. Бастакы томҥа уопсастыбаннай-политическай деятель уонна судаарыстыбаннай деятель В.В.Никифоров-Күлүмнүүр сырдатыллыбыта. Саха АССР тэриллибитэ 100 сылыгар, Уус-Алдан улууһугар патриотизм сылыгар Мүрү нэһилиэгэр 18-19 үйэлэргэ Саха сирин тойонноругар, саха норуотун бастакы дьокутаата Софрон Сырановка, сахалар тустарынан былааны оҥорбут Сэһэн Ардьакыапка, Малдьаҕар нэһилиэгин кинээһэ Илья Шадриҥҥа анаммыт «Предчета» кинигэ сурэхтэниитэ ыытыллыбыта.
Александр Николаевич көҕүлээһининэн 2013 сыллаахха Бишкек куоракка Кыргыстаан өрөспүүбүлүкэтин салалтатын өйөбүлүнэн уонна уопсастыбаннаһын кыттыытынан М.К. Аммосовка пааматынньык туруоруллубута. 2025 сылга Кыргыстаан национальнай историческай түмэлигэр М.К.Аммосовка аналлаах бастайааннай экспозиция туруоруллубута. 2017 с. СӨ Судаарыстыбаннай Мунньаҕа (Ил Түмэн) дьиэтин иннигэр В.В.Никифоров- Күлүмнүүр пааматынньыга туруоруллубута, Саха сирин парламентаризмын түмэлэ Ил Түмэн дьиэтигэр аһыллыбыта.
Александр Николаевич төрөөбүт дойдутугар Уус-Алдан улууһугар сыһыаннаах элбэх кинигэни оҥорооччу редактор. Ол курдук: «Ученые из Усть-Алданского улуса» (2000), «Номох буолбут олох» (2000), «Өлтөх сирэ» (2001), И.Н.Данилов «Развитие образования в Усть-Алданском улусе: (сер.XIX в. – 2002 г.)» (2003), «Олоҥхо биһигэр» (2004), «В.В.Никифоров-Кюлюмнюр» (2006), «Иван Николаевич Жирков» (2007), «История Усть-Алданского улуса в лицах» (2010) уо.д.а.
Кини ааптарыскай бырайыагынан уонна редакциятынан 2014 с. «Эпические памятники народов мира» кинигэ серията бэчээттэммитэ. Норуоттар икки ардыларынааҕы бырайыак чэрчитинэн кыргыыс омук «Маҥас», алтаай омук «Маадай Хара», башкир «Ураал Баатыр», тувин «Хунан Хара», казах «Хабыланды Баатыр» эпостара сахалыы тылбаастара бэчээттэнэн тахсыбыттара. Саха эпоһа «Дьулуруйар Ньургун Боотур» кыргыз, алтай, башкир тылларыгар тылбаастанан тахсыбыта. 2014 cыллаахха серия ЮНЕСКО эгидатын ылбыта
Саҥа үүммут 2026 сыл тохсунньу ыйыттан Тиит-Арыытааҕы олохтоох библиотекаҕа биир дойдулаахпыт, тумус туттар киһибит, киэҥ далааһыннаах политик, уопсастыбаннай деятель, учуонай Александр Николаевич Жирков 70 сааһыгар, кини норуотун туһугар үлэтин кэрчиктэрин кэпсиир, көрдөрөр выставкаттан улэтин саҕалаата.
Бу тэрээһиҥҥэ бастакынан нэһилиэк аҕам саастаах ааҕааччылара ,нэһилиэк тэрилтэлэрин үлэһиттэрэ ,И.С.Колодезников аатынан Тиит-Арыытааҕы сүрүн оскуола үөрэнээччилэрэ ,директоры үөрэх чааһыгар солбуйааччы Турантаева -Бысыина А.А.кэлэн көрдүлэр .Библиотека Дмитриева А.Н кэпсиирин сэргээн иһиттилэр ,кэпсэтиигэ кыттыстылар .Боппуруостарга судургутук хоруйдаатылар.

лар.